“Een fiets is een basisbehoefte.”


Tekst Loes van Oort
Fotografie Jonathan Vos

Jaarlijks krijgen 750 mensen die onder de armoedegrens leven in Maastricht een fiets. De Fietsbank is hiermee het grootste uitgiftepunt van Nederland. Een bijzonder initiatief, dat is opgericht door een bevlogen man, Addie Redmeijer.

Ik vind mobiliteit net zo goed een levensbehoefte als eten. Zonder goede fiets is het veel lastiger om naar school, naar werk of naar een uitkeringsinstantie te gaan.
Ad Redmeijer

Fietsbank

Bijna vijf jaar geleden is Addie met De Fietsbank begonnen. Hij kon het niet meer aanzien hoe slecht de fietsen waren waar sommige kinderen in zijn buurt op rondfietsten. “Ik vind mobiliteit net zo goed een levensbehoefte als eten. Zonder goede fiets is het veel lastiger om naar school, naar werk of naar een uitkeringsinstantie te gaan. Als er zoiets als een voedselbank bestaat, heb je ook een fietsbank nodig.”

Start als verdienmodel

Addie start De Fietsbank met behulp van het prijzengeld van 11.000 euro van ‘Stadsgoud’, een initiatief van de Elisabeth Strouven Stichting. Maar, benadrukt hij, de eerste drie jaar organiseert hij De Fietsbank zonder verdere subsidies. Zijn verdienmodel? Hij knapt met een team van vrijwilligers weesfietsen en gekregen fietsen op. De helft van de fietsen geeft hij weg, de andere helft verkoopt hij voor 50 euro aan studenten, die bij teruggave van de fiets 15 euro retour krijgen. “Met een klein startbudget is in iedere studentenstad een fietsbank mogelijk”, aldus Addie, die hoopt dat zijn initiatief wordt opgevolgd.

Fietsbank

Veel vervoersarmoede

Sinds bijna twee jaar ontvangt De Fietsbank wel subsidie van Gemeente Maastricht. “De vraag naar fietsen was simpelweg te hoog”, legt Addie uit. “Ik ben De Fietsbank begonnen voor mensen die geen geld hebben voor een fiets. We zijn gestart met honderd fietsen per jaar, maar dit werden er snel meer en inmiddels geven we jaarlijks 750 fietsen uit. Ik wil mijn tijd en die van de vele vrijwilligers liever besteden aan de grote groep mensen die anders echt in vervoersarmoede leven. En eigenlijk is 750 nog steeds een laag aantal als je bekijkt hoeveel mensen op of onder de armoedegrens leven in Maastricht. Dat zijn er namelijk meer dan 3000.”

Inmiddels geeft De Fietsbank veel meer uit dan alleen fietsen. Ook laptops, schoenen, kleding en babybenodigdheden worden weggegeven aan mensen die dit niet zelf kunnen aanschaffen. “Je wil niet weten op wat voor schoeisel sommige kinderen rondlopen, omdat hun ouders geen geld hebben. Wij geven daarom alleen nieuwe schoenen uit, zodat kinderen geen schoenen dragen die naar de voet van een ander zijn gevormd.”

Maatschappelijk meedoen

De Fietsbank is ook partner van het ANWB Kinderfietsenplan. Kinderen een fiets geven, blijft volgens Addie het mooiste wat er is. “De big smile die je ziet als ze hier trots de deur uitgaan is onbetaalbaar. Maar het is ook bittere noodzaak. Zo hebben we bijvoorbeeld ooit een meisje van veertien geholpen die in Valkenburg naar school ging, maar al vijf weken niet was geweest omdat ze geen vervoer had. Dit zou niet niet mogen gebeuren in ons land, ieder kind moet kunnen meedoen aan de maatschappij.”

Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen kunnen bij de fietsbank terecht. “Voor kinderen werken we samen met de Stichting Leergeld. Voor volwassenen werken we met heel veel hulpverleningsorganisaties in de stad samen. Zij verwijzen naar ons door en voor de vele administratie die dit met zich meebrengt, hebben we een betaalde kracht moeten aanstellen.”

Fietsbank

Betrokken vrijwilligers

Het opknappen van de fietsen wordt deels gedaan door mensen die een taakstraf moeten uitvoeren, maar het overgrote deel stoelt op een trouwe schare vrijwilligers. “De meeste vrijwilligers komen uit de doelgroep die zelf in aanmerking komt voor onze fietsen.”

Zelf heeft Addie naast zijn inzet voor De Fietsbank een fulltimebaan bij Traject als straatcoach in Meerssen en als procesleider van het interventieteam preventie uithuiszetting, dat hij mede heeft geïnitieerd. Toch blijft hij ruimte houden voor dromen voor de fietsbank. “We hebben een lange wachtlijst voor fietsen, dus er ligt nog veel werk. We werken al samen met een een initiatief in Meerssen, maar nog verder uitbreiden zou natuurlijk mooi zijn. Dat overal in Nederland een Fietsbank bestaat.”